آرزوهای ویــکتور هوگو برای شما
آرزوهای ویــکتور هوگو برای شما
اول از همه برایت آرزومندم که عاشق شوی،
و اگر هستی، کسی هم به تو عشق بورزد،
و اگر اینگونه نیست، تنهائیت کوتاه باشد،
و پس از تنهائیت، نفرت از کسی نیابی.
آرزومندم که اینگونه پیش نیاید، اما اگر پیش آمد،
بدانی چگونه به دور از ناامیدی زندگی کني.
برایت همچنان آرزو دارم دوستانی داشته باشی،
از جمله دوستان بد و ناپایدار،
برخی نادوست، و برخی دوستدار
که دست کم یکی در میانشان
بی تردید مورد اعتمادت باشد.
و چون زندگی بدین گونه است،
برایت آرزومندم که دشمن نیز داشته باشی،
نه کم و نه زیاد، درست به اندازه،
تا گاهی باورهایت را مورد پرسش قرار دهد،
که دست کم یکی از آنها اعتراضش به حق باشد،
تا که زیاده به خودت غرّه نشوی.
و نیز آرزومندم مفیدِ فایده باشی
نه خیلی غیرضروری،
تا در لحظات سخت
وقتی دیگر چیزی باقی نمانده است
همین مفید بودن کافی باشد تا تو را سرِ پا نگهدارد.
همچنین، برایت آرزومندم صبور باشی
نه با کسانی که اشتباهات کوچک میکنند
چون این کارِ ساده ای است،
بلکه با کسانی که اشتباهات بزرگ و جبران ناپذیر میکنند
و با کاربردِ درست صبوری ات برای دیگران نمونه شوی.
و امیدوام اگر جوان كه هستی
خیلی به تعجیل، رسیده نشوی
و اگر رسیده ای، به جوان نمائی اصرار نورزی
و اگر پیری، تسلیم ناامیدی نشوی
چرا که هر سنّی خوشی و ناخوشی خودش را دارد
و لازم است بگذاریم در ما جریان یابند.
امیدوارم حيواني را نوازش کنی
به پرنده ای دانه بدهی، و به آواز یک سَهره گوش کنی
وقتی که آوای سحرگاهیش را سر می دهد.
چرا که به این طریق
احساس زیبائی خواهی یافت، به رایگان.
امیدوارم که دانه ای هم بر خاک بفشانی
هرچند خُرد بوده باشد
و با روئیدنش همراه شوی
تا دریابی چقدر زندگی در یک درخت وجود دارد..
بعلاوه، آرزومندم پول داشته باشی
زیرا در عمل به آن نیازمندی
و برای اینکه سالی یک بار
پولت را جلو رویت بگذاری و بگوئی: این مالِ من است.
فقط برای اینکه روشن کنی کدامتان اربابِ دیگری است!
و در پایان، اگر مرد باشی، آرزومندم زن خوبی داشته باشی
و اگر زنی، شوهر خوبی داشته باشی
که اگر فردا خسته باشید، یا پس فردا شادمان
باز هم از عشق حرف برانید تا از نو بیاغازید.
اگر همه ی اینها که گفتم فراهم شد
دیگر چیزی ندارم برايت آرزو کنم !
مراقب آنچه که
میگویید باشید
هنگامی که جوان بودم زندگی خانوادگی وحشتناکی داشتم. تنها به این دلیل به
مدرسه میرفتم که بتوانم چند ساعتی از خانه دور باشم و خودم را میان بچه های
دیگر گم کنم. عادت کرده بودم مثل یک سایه، بی سر و صدا به مدرسه بیایم و به
همان شکل به خانه برگردم. هیچ کس توجهی به من نداشت و من نیز با کسی کاری
نداشتم. ترجیح میدادم هیچ توجهی را به خود جلب نکنم زیرا باور داشتم همه از
من بدشان میآید. گرچه در خلوت خود تمنای دیده شدن و توجه را داشتم.
زندگی سایه وار من به همین شکل میگذشت تا اینکه لنی (Lenny )به مدرسه ما آمد. لنی دبیر ادبیات انگلیسی در دبیرستان ما بود. ۴۲ ساله، با ریش کم پشتی که تمام صورتش را پوشانده بود و لبخند دلنشینی
که همیشه بر لب داشت. ریز نقش و پر جنب و جوش بود و اصرار داشت او را با نام
کوچک صدا کنیم. برای اولین بار در زندگی ام کسی به من توجه کرد و با من
مهربان بود. برای اولین بار در زندگی ام کسی مرا میدید، لنی!
متاهل بود و یک فرزند داشت. عاشق همسرش بود و معلوم بود که توجهش به من رنگ
دلباختگی ندارد. گاهی پس از پایان ساعت درس در مدرسه میماند و با هم حرف
میزدیم. از اینکه به حرفهایم گوش میداد تعجب میکردم و لذت میبردم و زمانی که
کیف چرمی اش را بر میداشت و میگفت: «خوب بهتر است بروم.» هرگز لحنش به شکلی
نبود که حس کنم از بودن با من خسته شده است. برخلاف دیگران، به نظر میرسید
از بودن با من خوشش میآید. حتا یک بار مرا به خانه اش دعوت کرد. همسرش
برایمان نان خانگی پخته بود و من با شگفتی دیدم که لنی برای فرزند کوچکش
کتاب داستان میخواند. رویداد عجیبی که هرگز در خانواده خودم ندیده
بودم!
لنی توانست نظر مرا نسبت به خودم تغییر دهد. او به من گفت که میتوانم یک
نویسنده شوم. گفت نوشته هایم پر از احساس هستند و او از خواندنشان لذت
میبرد. ابتدا باور نکردم. خودم را موجود بی ارزشی میدانستم که کاری از او
ساخته نیست و ایمان داشتم لنی به خاطر تشویق من دروغ میگوید. اما او یک بار
در میان کلاس و در برابر چشمان تمام همکلاسی هایم، به خاطر متن ادبی که
نوشته بودم برایم دست زد و به همه گفت که من میتوانم یک نویسنده بزرگ شوم.
زمانی که به اتاق آموزگاران میرفت دیدم که در راه با سایر دبیران در مورد من
و متنی که نوشته بودم حرف میزند.
همان روز تصمیم گرفتم یک نویسنده شوم، چون لنی این طور میخواست. اما
متاسفانه اغلب میان آنچه که میخواهید و آنچه که واقعا انجام میدهید سالها
فاصله وجود دارد و من زمانی شروع به نوشتن کردم که بیست سال از آن روز
میگذشت.
در همان سالی که لنی مرا تحسین کرد، به دلیل مشکلات شدید خانوادگی، کشیدن
سیگار را در پانزده سالگی شروع کردم. سال بعد، هم مشروب میخوردم و هم مواد
مخدر استعمال میکردم. هنوز هم لنی را دوست داشتم و با اینکه دیگر معلم من
نبود او را گاه گاهی میدیدم تا اینکه خبردار شدم لنی مبتلا به سرطان شده
است. از شدت غم داشتم دیوانه میشدم. به خودم، دنیا و به خدا بد و بیراه
میگفتم. نمیدانستم چرا مردی به این خوبی باید در جوانی از دنیا برود (زمانی
که جوان هستیم انتظار داریم دنیا به همان شکلی باشد که ما میخواهیم). به
دیدنش رفتم. برخلاف آنچه که تصور میکردم با اینکه لاغر و رنگ پریده شده بود،
آرام و خوشرو بود. همان لبخند همیشگی را بر لب داشت و مثل همیشه از دیدن من
خوشحال شد. رفته بودم تا به او دلداری بدهم و به زندگی امیدوارش کنم اما
گریه امانم را برید و نتوانستم هیچ حرفی بزنم. در عوض او بود که مرا دلداری
میداد و میخواست به زندگی امیدوارم کند. از من خواست اعتیاد را ترک کنم و
زندگی را دوست بدارم چون ارزش دوست داشته شدن را دارد.
از خانه اش که بیرون آمدم تصمیم داشتم مانند او زندگی کنم. دوست داشتم زمانی
که هنگام مرگ من نیز فرا میرسد بتوانم مانند لنی به همین اندازه آرام، صبور
و راضی باشم. اما نشد. نتوانستم در برابر مشکلات خانوادهام دوام بیاورم و
تنها چند روز بعد از ملاقاتم با لنی از خانه فرار کردم و به لندن رفتم.
بیست سال گذشت. تمام روزهای این بیست سال را در اعتیاد و فساد غوطه خوردم.
از تمام مردم و از خودم متنفر بودم. هیچ اعتقاد، هیچ باور و هیچ ایمانی را
قبول نداشتم. در زندگی هیچ هدف، هیچ امید و هیچ آیندهای نمیدیدم و زندگی
برایم تنها عبور کُند روزها بود. روزی به طور اتفاقی و برای اینکه از سرما
فرار کنم وارد یک گالری نقاشی شدم. درون گالری یکی از همکلاسیهای قدیمی ام
را دیدم. قبل از اینکه بتوانم از دیدش فرار کنم، مرا دید و به طرفم آمد. هیچ
اشتیاقی نداشتم که از شهری که در گذشته در آن زندگی میکردم برایم حرف بزند
اما او آدم پرحرفی بود و از همه کس و همه چیز حرف زد. تقریبا به حرفهایش گوش
نمیدادم تا اینکه نام لنی را در میان حرفهایش شنیدم. گفت، لنی تنها یک سال
پس از فرار من، با زندگی وداع کرده است. گفت، یک بار همراه با سایر بچهها به
دیدن لنی رفته بود. تنها یک هفته قبل از مرگش. لنی به آنها گفته بود که
ایمان دارد من روزی نویسندهی بزرگی خواهم شد. نویسنده ای که همکلاسی هایم به
آشنایی با او افتخار میکنند. برای اینکه نگاه تمسخر آمیز همکلاسی سابقم بیش
از آن آزارم ندهد به سرعت از گالری بیرون آمدم و به آپارتمان کوچک، کثیف و
حقیرم پناه بردم. ساعتها گریه کردم. برای اولین بار احساس کردم لیاقتم بیش
از این زندگی نکبت باری است که برای خودم درست کردهام. برای اولین بار دعا
کردم و از خدا خواستم کمکم کند تا بتوانم همان کسی شوم که لنی انتظار داشت.
قبل از اینکه بتوانم به رویای آموزگارم جامه عمل بپوشانم، دو سال طول کشید
تا توانستم اعتیادم را ترک کنم و خودم را به طور کامل از منجلابی که در آن
گرفتار شده بودم نجات دهم. در تمام این مدت، هر روز این جمله لنی را با خود
تکرار میکردم: «روزی نویسنده بزرگی خواهم شد.
زمانی که برنده جایزه بزرگ ادبی انگلستان شدم، در مصاحبه مطبوعاتی ام
گفتم: «هرگز از قدرت کلمات غافل نشوید. گاه یک جمله ساده میتواند زندگی فردی
را به طور کامل دگرگون کند، میتواند به او زندگی ببخشد و یا زندگی را از او
دریغ کند. خواهش میکنم مراقب آنچه که میگویید باشید!»
داستان زندگی کاترین رایان Catherine Ryan نویسندهی داستانهای کوتاه و برندهی جایزهی بزرگ ادبی انگلستان